Akira Kurosawa (1910 – 1998) - cesarz japońskiego kina

Kino Studyjne Amok w Gliwicach zaprasza na ciekawy przegląd Filmów japońskiego reżysera Akira Kurosawa, uznawanego za cesarza japońskiej kinematografii.

Zapraszamy do zapoznania się z artykułem...

Kurosawa zrealizował około 30 filmów pełnometrażowych, ujawniając swój talent we wszystkich gatunkach filmowych, począwszy od licznych filmów realistycznych poprzez wielkie epopeje liryczne, historyczne freski samurajskie, adaptacje zarówno Szekspira, jak i F.Dostojewskiego, na filmach przygodowych kończąc.

Fenomen Kurosawy polegał na tym, że wytwórnie nie szczędziły pieniędzy na jego dzieła, gdyż mimo małego zainteresowania jego twórczością w rodzimej Japonii, na zachodzie był komercyjnym pewniakiem.

Wywarł niepowtarzalny wpływ na osi Wschód Zachód. Sergio Leone, realizując „Za garść dolarów", inspirował się "Strażą przyboczną" (w 1964 Kurosawa wytoczył mu proces o plagiat, który wygrał, uzyskując 100 tys. dolarów rekompensaty i 15% zysków filmu na rynku azjatyckim). John Sturges, kręcąc remake "Siedmiu Samurajów", stworzył film, który okazał się jednym z najpopularniejszych westernów w historii kina. Wreszcie George Lucas nigdy nie ukrywał, że przystępując do "Gwiezdnych wojen", czerpał z "Ukrytej Fortecy". Zapożyczenia z filmów mistrza znajdujemy także w nowszych produkcjach hollywoodzkich, np. w "Podejrzanych", "Speed", "Ocean's Eleven" i wielu innych.

Mistrz przeżywał też dramaty. W roku 1970, odsunięty od realizacji "Tora Tora Tora" i przybity klęską swojego pierwszego filmu kolorowego, Kurosawa podjął próbę samobójczą, podcinając sobie nadgarstki 36 razy. Cudem przeżył.

Znany był z autorytarnych rządów na planie, oraz przywiązywania wagi do detali. Jego arcydzieła są perfekcyjnie dopracowane. Godzinami potrafił dublować pojedyncze ujęcie w poszukiwaniu doskonałości. Dlatego wszystkie kadry jego opowieści są majstersztykami. Nieodłącznym motywem wpływającym na niesamowitość dzieł Kurosawy było kręcenie zdjęć w precyzyjnie dobranych warunkach pogodowych, dzięki czemu motywy zjawisk atmosferycznych kreowały estetykę wielu jego filmów. Z kolei sięgając do dzieł literatury europejskiej, pełnych rozważań psychologicznych nad istotą ludzkości, zbudował pomost między pozornie niemożliwymi do połączenia kulturami wschodu i zachodu.

Zapraszamy na kilka filmów Akiry Kurosawy, wśród których znalazły się te, które przyniosły mu międzynarodowa sławę, jak i mniej znane na zachodzie, za to popularne w jego kraju, bo głęboko osadzone w kulturze japońskiej.

23.10. (sb.) RASHOMON 16.30, 18.15, 20.15

24.10. (nd.) SIEDMIU SAMURAJÓW 14.30, 17.30, 20.30

25.10. (pn.) POJEDYNEK W CISZY 16.30, 18.15, 20.15

26.10. (wt.) UKRYTA FORTECA 15.30, 18.00, 20.30

27.10. (śr.) TATESHI DANPEI 16.30, 18.15, 20.15

28.10. (czw.) MADADAYO 16.00, 18.15, 20.30

POJEDYNEK W CISZY (Shizukanaru ketto) Japonia 1949 (95’)
r. Akira Kurosawa, wyk. Toshiro Mifune, Takashi Shimura, Isamu Yamaguchi

Dramat. Kyoji Fujisaki, młody lekarz, zakaża się kiłą od pacjenta, którego operuje w czasie wojny. Po powrocie do domu zrywa bez wyjaśnienia ze swoją narzeczoną. Jego pielęgniarka, Rui, dowiaduje się jednak prawdy. Kiedy lekarz spotyka mężczyznę, od którego sie zaraził, zmusza go do wzięcia odpowiedzialności za siebie i żonę, która spodziewa się dziecka.

RASHOMON Japonia 1950 (90’)
r. Akira Kurosawa, wyk. Toshiro Mifune, Machiko Kyô, Machiko Kyô

W bramie Rashomon spotyka się grupa podróżnych. Drwal opowiada, że niedawno znalazł na polanie ciało zamordowanego samuraja. Policja pojmała bandytę, który opowiedział, że w "rycerskim" pojedynku zabił samuraja, który zgwałcił jego żonę. Żona samuraja opowiada własną wersję, zabiła ona nie mogąc znieść pogardy męża. Duch samuraja opowiada, że popełnił samobójstwo. Świadek zabójstwa, drwal mówi, że żona samuraja sprowokowała mężczyzn do walki, podczas gdy obaj zachowywali się jak tchórze. Kto mówi prawdę?

Nagrody: Oskar za najlepszy film obcojęzyczny, Złoty Lew na MFF w Wenecji,

SIEDMIU SAMURAJÓW (Shichinin no Samurai) Japonia 1954 (160’)
r. Akira Kurosawa, wyk. Toshiro Mifune, Takashi Shimura, Yoshio Inaba

Dramat samurajski. Epicka opowieść, której treścią jest historia mieszkańców pewnej japońskiej wioski nękanej i co roku najeżdżanej przez bandę 40-tu opryszków zabierających jej mieszkańcom coroczny dorobek ich ciężkiej pracy na roli. Zdesperowani rolnicy wynajmują do obrony przed bandytami roninów - samurajów "bez pana", którzy za przysłowiową "garstkę ryżu" podejmują walkę z najeźdźcami.

Nagrody: Srebrny lew na MFF w Wenecji, nominacje do Oskara za najlepsze kostiumy i scenografię.

UKRYTA FORTECA (Kakushi toride no san akunin) Japonia 1958 (140’)
r. Akira Kurosawa, wyk. Toshiro Mifune, Misa Uehara, Minoru Chiaki

Najweselszy i najlżejszy z filmów Kurosawy. Opowiada o młodej arystokratce z pokonanego rodu samurajów, która musi uciec przez tereny wroga do swoich sojuszników. Jej opiekunem jest ostatni wierny generał i para wesołych cwaniaków, którzy dołączyli aby ukraść złoto, które przewożą generał z podopieczną. Jest to pierwszy panoramiczny film Kurosawy. Jeden z nielicznych gdzie postać kobieca jest przedstawiona jako urocza, mądra i zdecydowana. Oryginalny tytuł oznacza: "Trzej niegodziwcy w ukrytej twierdzy" i widz sam musi się domyśleć, kto jest trzecim niegodziwcem.

Nagrody: Srebrny Niedźwiedź na MFF w Berlinie za najlepsza reżyserię, nagroda FIPRESCI.

TATESHI DANPEI Japonia 1963 (87’)
r. Akira Kurosawa, wyk. Kinuyo Tanaka, Miwa Takada

Wzruszająca opowieść o choreografie walk na miecze, który wprowadza elementy nowoczesnego realizmu w teatrze Shinkokugeki (Nowy Teatr Narodowy), konkurującym z tradycyjnym teatrem Kabuki.

MADADAYO Japonia 1993 (130’)
r. Akira Kurosawa, wyk. Akira Terao, Takeshi Kusaka, Asei Kobayashi, Tatsuo Matsumura

Film ten jest rodzajem hołdu, jaki chciał złożyć Akira Kurosawa swojemu ulubionemu profesorowi-mentorowi Uchida Hyakken. W 1943, Uchida oświadcza swoim studentom, że rezygnuje z nauczania i od tej pory rozpoczyna karierę pisarza.. Każdego roku studenci odwiedzają go i urządzają urodzinowe przyjęcie, na którym dziękują ma za jego nauki i wiedzę, którą im przekazał. Również zgodnie z tradycją zadają mu pytanie “Mahda kai?” (Czy jesteś gotowy?). Na co profesor ...

odpowiada “Madada yo!” (Jeszcze nie!). W filmie możemy prześledzić jak Uchida doskonalił swoje relacje ze studentami i jak potrafił sobie ich zjednać by stać się ich ulubionym profesorem – wielkim mentorem. Prócz tego w filmie występują ciekawe sceny związane z Japonią w trakcie (i zaraz po) II Wojnie Światowej. Są one związane z życiem profesora, który przez wojnę musiał opuścić uniwersytet i zamieszkać w biednej chatce.

Dodatkowe szczegóły można również znaleźć na stronie kina: